فرمJHA

فرمJHA

بطور كلي شامل مواد ذيل مي باشد.

1- خطرات ذاتي يا مرتبط با فرايند/ سيستم

2- برآورد ريسك صدمه و آسيب

3- فهرست بندي سيستماتيك اقدامات كنترلي

4- برآورد ريسك باقيمانده

نتايج اين فرايند مي تواند براي آموزش كاركنان جديد يا جابجا شده، آموزش مجددكاركنان بعد از انجام يك بازرسي مورد استفاده قرار گيرد. فرايند ارزيابي جامع خطرات شغلي، بطور اثر بخشي وجود خطرات و اثرات اقدامات كنترلي را به كارگران آموزش مي دهدو باعث مشارت كاركنان در فرايند درك ريسك و ارتقاء سيستم خود كنترلي آنان مي شود و در نتيجه اسباب افزايش بهره وري و روحيه كاركنان را فراهم مي كند.

از فوايد ديگر فرم JHA استفاده از آن بعنوان يك راهنما براي مميزي است مميز مي تواند با مشاهده فرم بفهمد كه چه اقدامات كنترلي جهت كاهش ريسك محيط كار انجام شده است.

بر اساس اين بازرسي ها مميز مي تواند، ريسك شايع 14 يا ريسكي كه واقعاً وجود دارد را درك نمايد.

شكل 10 يك بازررسي كامل را با استفاده از مفهوم ريسك باقيمانده و ريسك شايع، نشان مي دهد در اين مثال، اعضاي گروه كاري از ماسك نيم صورت استفاده نكرده اند و بشكه هاي سنگين را به بالاي سكو حمل كرده اند لذا با توجه به اين اطلاعات در مي يابيم كه ريسك شايع بيشتر از ريسك باقيمانده است و بازرس مي تواند ريشه اصلي را پيدا كرده و به گروه در جهت كاهش ريسك شايع كمك نمايد اگر اقدامات كنترل خطر طراحي شده، يطور مناسبي بكار گرفته شوند، ريسك شايع و ريسك باقيمانده بايستي مشابه هم باشند اما اگر ريسك شايع بيشتر از ريسك باقيمانده گردد، سازمان بايستي توجهات خاصي را نسبت به اقدامات كنترلي خود مبذول نموده و اقدام اصلاحي انجام دهد.

روش Nigel Bauer

در رويكرد عمومي، ريسك اينگونه تعريف مي شود.

ريسك = وخامت خطر × احتمال رخداد خطر

يك مقياس مشخص براي كم كردن نرخ ريسك وجود ندارد با اين حال مي توان از قاعده زير استفاده كرد.

ريسك كلي مرتبط با هر خطري با محاسبه نرخ آن براي هر ريسك بصورت زير طبقه بندي مي شود:

الف- ريسك تحت كنترل

ب- ريسك كنترل نشده

ابتدا از جدول شماره (25) و (26) براي تعيين شدت خطر و احتمال خطر استفاده نموده سپس با بكارگيري جدول شماره (27) ريسك را سطح بندي مي نمائيم تا ريسك در دو سطح تحت كنترل و كنترل نشده تقسيم بندي گردد و معيار تصميم گيري فراهم شود.

تعيين شدت خطر: بايستي بر مبناي محتمل ترين پيامد باشد، بدون كنترل

جدول شماره (25) شدن خطر

جدول شماره (26) تعيين احتمال خطر

در مورد احتمال همراه با اقدامات كنترلي فاكتورهاي ذيل تأثير گذار هستند

• دفعاتي كه در شرايط اتفاق افتاد
• مدت تماس هر وقوع
• كميت مواد
• آموزش، تجربه افراد درگير
• رفتار انساني
• فاكتورهاي محيطي( نور، صدا، دما)
• شرايط تجهيزات مثل حفاظ، اينترلاك

جدول شماره(27) ماتريس ريسك

روش فرانك و مورگان (Frank& Morgan) در آناليز ريسك

مديريت هر صنعتي جهت اختصاص منابع لازم براي كنترل ريسك نياز به ابزاري كارآمد دارد تا بتواند بر اساس آن، ريسك موجود در صنعت را سطح بندي، ارزيابي ريسك در واقع بعنوان يك ابزار قوي، همواره مورد توجه مديران بوده است. يكي از روشهاي موجود براي ارزيابي و تعيين ريسك صنايع، روش فرانك و مورگان است كه مي تواند در اين راستا، مورد استفاده قرار گيرد، روش فرانك و مورگان داراي شش مرحله اساسي است:

1- محاسبه شاخص ريسك براي هر واحد

2- تعيين ريسك نسبي براي هر واحد

3- تعييين رتبه ريسك براي هر واحد

4- تعيين كل سرمايه در معرض خطر هر واحد

5- محاسبه ريسك كلي براي هر واحد

6- رده بندي واحد ها بر اساس نمره كلي هر واحد

شاخص ريسك

شاخص ريسك هر واحد با ارزيابي خطرات و كنترلهاي به كار گرفته شده در هر واحد، اختصاص يك نمره خطر و يك نمره كنترل به آنها و تفريق نمره خطر از نمره كنترل در جداول 28 و 29 ارائه شده است.

چك ليست خطر يادشده شش گروه از خطرات است كه هر گروه به نوبه خود به زير گروه هايي تقسيم شده است. براي محاسبه نمره خطر يك واحد كارخانه، ابتدا باتوجه به شرايط موجود واحد، نمره هر زيرگروه مشخص شده كه مجموع نمرات زير گروه پس از ضرب با فاكتورخطر گروه نمره آن گروه از خطرات را مشخص خواهد كرد حاصل جمع نمرات گروه هاي ششگانه نمره خطر واحد مورد مطالعه خواهد بود. نمره كنترل نيز به همان شكل بالا ولي با استفاده از چك ليست كنترل محاسبه مي شود. با كم كردن نمره خطر هر واحد از نمره كنترل آن، شاخص ريسك واحد به دست خواهد آمد..

ريسك نسبي

از آن جايي كه هدف اصلي اين روش، رده بندي واحدهاي مختلف بوده و نه رده بندي خطرات مقرر و به دليل اينكه هر واحد كه بالاترين شاخص ريسك را دارد نيازمند بيشترين كاهش خطر نيست و بالاي شاخص ريسك تنها نشانه اثر بخشي بالاي كنترلهاي بكار گرفته شده است، محاسبه ريسك نسبي ضروري خواهد شد. در اين روش از شاخص ريسك بهترين واحد، به عنوان مبنايي براي واحد هاي ديگر استفاده مي شودبدين شكل كه ريسك نسبي هر واحد از فرمول زير بدست مي آيد.

ريسك نسبي هر واحد- شاخص ريسك واحدي كه بالاترين نمره را دارد= شاخص ريسك هر واحد

درصد شاخص ريسك

درصد شاخص ريسك هر قسمت نشان دهنده نقش آن واحد در ريسك كلي كارخانه است براي محاسبه درصد شاخص ريسك پس از به دست آوردن حاصل جمع ريسك نسبي كليه واحدها، به شكل زير عمل مي شود.

قدر مطلق ريسك نسبي هر واحد

100× = درصد ريسك نسبي هر واحد

قدر مطلق مجموع ريسك نسبي كليه واحدها

تعيين كل سرمايه در معرض خطر هر واحد

يكي ار مواردي كه در فرايند آناليز ريسك مي تواند بسيار مورد توجه قرار گيرد، تعيين سرمايه هاي در معرض خطر است. مجموع سرمايه هاي در معرض خطر عبارتند از:

الف) اموال مادي

ارزش اموال با تخمين هزينه هاي جايگزيني كليه موارد و تجهيزات هر واحد كه در معرض ريسك است، مشخص مي شود.

ب) ادامه منظم فعاليت واحد

خسارت متوقف شدن فعاليت از حاصلضرب موارد ذيل بدست مي آيد

• ارزش واحد كالاي توليدي
• ظرفيت توليد واحد در هر سال
• درصد ظرفيت مورد انتشار در سال

پ) جان كاركنان

ارزش جان كاركنان نيز از حاصلضرب تعداد كارگران قسمت در شلوغ ترين نوبت كاري و ارزش زندگي هر فرد محاسبه مي شود.

ريسك كلي

ريسك كلي كه بيانگر ارزش اقتصادي ريك نسبي هر واحد است، از حاصلضرب كل سرمايه در معرض خطر يك واحد در درصد شاخص ريسك نسبي آن بدست مي آيد.

رده بندي نهايي

در راستاي رسيدن به هدف نهايي روش مورد بحث كه كمك به مديران در شناسايي واحد هاي با ريسك بالا است، در آخرين مرحله واحد هاي مختلف كارخانه بر اساس ريسك كلي شان رده بندي مي شوند. پر واضح است واحد هايي كه در اين رده بندي در رده هاي اول قرار مي گيرند. مهمتر محسوب شده و در كنترل خطرات در اولويت قرار خواهد گرفت.

مثال: شش واحد مختلف يك كارخانه براي بهبود وضعيت ايمني فرايندهاي خود درخواست بودجه كرده اند. با توجه به اطلاعات ارائه شده در جدول شماره 30 و با استفاده از روش فرانك و مورگان واحد ها را از نظر ارحجيت كنترل خطرات رده بندي كنيد.

جدول شماره (30) اده هاي خام واحدهاي مختلف كارخانه فرضي

جدول شماره (31) نتايج حاصل از تجزيه و تحليل داده هاي فوق

روش Urban Kjellen(روش كيفي براي ارزيابي ريسك)

Urban جهت ارزيابي ريسك جدول ماتريسي را بشرح ذيل فراهم نموده است كه ريسك را تابعي از پيامد و تكرار در نظر گرفته است

جدول شماره (32) ماتريس ارزيابي ريسك محيط كار

فرمJHA

تفسير جدول فوق با ذكر مثال زير قابل فهم تر است. فرض كنيد حادثه اي يكبار در سال در شغل معيني، احتمال وقوع داشته باشد كه رتبه تكرار آن برابر 4 خواهد بود. اگر پيامد خطر هم منجر به ناتواني دايمي شود، رتبه شدت پيامد آن برابر 3 خواهد شد، لذا رتبه ريسك حاصل، عد 12 مي گردد كه با توجه به جدول، يك خطر با ريسك بالا بشمار مي آيد.

تفاوت بين hazard وdanger...